De nacht dat de vrieskist in onze bijkeuken bij Borculo stilviel

Twaalf zakken snijbonen uit de moestuin. Vier kilo gehakt van de slager, in porties van een pond. Een halve zak rode bessen voor de jam die ik nog steeds niet had gemaakt, drie broden, een bak erwtensoep en helemaal onderin, onder een laag ijs, de kerststol van vorig jaar. Dat lag op een zaterdagochtend om half acht allemaal in een plas water op de bodem van onze vrieskist.

We wonen op een oude boerderij aan de rand van Borculo, richting Gelselaar. De stal is al lang geen stal meer, maar in de bijkeuken, tussen het woonhuis en de vroegere deel, staat een grote vrieskist. In het buitengebied hoort die er gewoon bij. Je haalt niet even iets als je tien minuten moet fietsen naar de winkel, en wie een moestuin heeft, weet dat alles tegelijk rijp is.

Een huis dat gewoon doorgaat

Het rare was dat we niets hadden gemerkt. Het licht in de keuken deed het, de koelkast ook, de wekker stond gewoon op tijd. Pas toen mijn man zag dat het lampje op de vrieskist uit was, keek hij in de meterkast. Daar stond één aardlekschakelaar naar beneden. Op diezelfde schakelaar zaten de bijkeuken, de buitenlampen bij de deel en het stopcontact in de schuur. Ergens in de nacht was er iets lekgeslagen, en de vrieskist was meegegaan.

We hebben hem weer omhooggezet en de kist sloeg gewoon aan. Twee weken later gebeurde precies hetzelfde, dit keer na een nacht vol regen, en nu merkten we het pas tegen de middag. Die avond heb ik met de natte theedoeken nog op de stoel op mijn telefoon gezocht naar een elektricien Borculo en voor maandag een afspraak gemaakt.

Zoeken naar de lekkende plek

De elektricien Borculo die maandagmiddag het erf op reed, de week dat de Berkel in het dorp na al die regen hoog stond, begon niet bij de vrieskist. Dat had ik wel verwacht. Hij haalde eerst de groepen een voor een los en mat ze door. De kist zelf bleek in orde, ondanks dat hij al een jaar of vijftien oud is. De boosdoener zat buiten: de lamp boven de staldeur, waar in de loop der jaren water in de armatuur was gekropen. Na een natte nacht lekte daar net genoeg stroom weg om de aardlekschakelaar te laten aanspreken. En omdat de vrieskist op dezelfde aardlekschakelaar zat, ging die mee uit, zonder dat er met de kist iets mis was.

Een eigen groep en een melding op de telefoon

De buitenlamp is vervangen door een exemplaar dat beter tegen weer en wind kan. Maar het belangrijkste vond ik wat hij daarna voorstelde: de vrieskist op een eigen groep, met een eigen aardlekautomaat. Als er dan ergens anders in huis of op het erf iets lekslaat, blijft de kist doorvriezen. Er kwam ook een vast stopcontact vlak bij de kist, zodat er geen verlengsnoer meer over de vloer van de bijkeuken loopt, waar het weleens nat wordt als we met laarzen binnenkomen.

Zelf heb ik er daarna een temperatuuralarm bij gekocht. Een klein kastje met een voeler die in de kist ligt en een bericht naar mijn telefoon stuurt als het daarbinnen te warm wordt. Het kostte een paar tientjes, minder dan één la vlees waard is. Dat was ook zijn tip geweest, voor het geval de stroom in de hele buurt uitvalt. Daar helpt geen eigen groep tegen.

Vorige week hebben we de kist opnieuw gevuld. Snijbonen zijn er dit jaar niet meer, die liggen op de composthoop. Maar de appels van de boom achter de deel zitten als moes in bakjes, en onderin ligt alweer een zak erwtensoep. Als mijn telefoon ’s nachts piept, weet ik in ieder geval waar ik moet kijken.